Van boom tot eindproduct: fase 6 - Het eindproduct
In de vorige blogs hebben we stap voor stap laten zien hoe een boom zijn weg vindt door Houtzagerij Twickel. Van zorgvuldig bosbeheer tot transport, en van zagen en sorteren tot het drogen van het hout. In deze laatste fase komt alles samen. Dit is het moment waarop hout verder groeit en Twickel verlaat: van gezaagde balk of plank tot halffabricaat of herkenbaar eindproduct.
Aan de koffietafel van de houtzagerij schuiven Arnout de Lenne en Joris Hunder aan. Arnout werkt al sinds 2016 bij Houtzagerij Twickel en is als bedrijfsleider nauw betrokken bij het hele proces. Joris versterkt sinds 2021 het team als verkoopmedewerker en heeft dagelijks contact met klanten. Samen vertellen ze hoe hout in deze laatste fase zijn definitieve bestemming krijgt.
“De bomen zijn vaak al jaren geleden gezaagd en gedroogd. Pas als het hout stabiel genoeg is, kan het worden geschuurd en bewerkt tot één blad.”
Over halffabricaten en producten
“Niet alles wat hier de poort uitgaat, ziet er al uit als een eindproduct,” begint Arnout. “In deze fase maken we grofweg onderscheid tussen halffabricaten en producten. Halffabricaten zijn balken en planken die hier exact op maat worden gezaagd, maar elders verder worden verwerkt. Producten zijn onderdelen of gebruiksvoorwerpen die voor de klant direct herkenbaar zijn.”
Halffabricaten: hout dat verder reist
Zo is een groot deel van het hout dat Houtzagerij Twickel verlaat, bestemd voor houtconstructies. Denk aan gebinten, kapschuren, veranda’s en zelfs complete houtconstructies voor bijvoorbeeld Saksische woningen. Voor dit zogeheten bestekswerk zagen ze de balken uiterst maatvast, tot lengtes van wel dertien meter. “Bij dit soort projecten werken we veel samen met CNC-bedrijven, zoals MK Houtbouw,” legt Joris uit. “Zij maken in het hout de verbindingen, zoals pen-en-gatverbindingen, haaklassen of steekbanden. Het resultaat is een bouwpakket dat samen met een werktekening wordt geleverd en op locatie vaak binnen een dag in elkaar gezet kan worden.”
Soms legt dit hout eerst nog een hele reis af. Zo leverde Houtzagerij Twickel een omvangrijke partij op maat gezaagd larikshout voor de gevels van de karakteristieke huisjes op de Marker Wadden. Een andere bijzondere bestemming was Museum Cobra in Amstelveen, waar hout nodig was voor de tentoonstelling Kishio SUGA – where both sides meet. En soms vindt het hout z’n bestemming om de hoek, zoals in de Eschmolen in Delden.
Producten: wanneer hout herkenbaar wordt
Naast halffabricaten maakt Houtzagerij Twickel ook kant-en-klare producten. Denk aan picknicktafels en het inmiddels bekende Twickel-bankje. Boomstamtafels vormen daarbij een categorie op zich.
“Dat blijft maatwerk,” onderstreept Arnout. “De bomen zijn vaak al jaren geleden gezaagd en gedroogd. Pas als het hout stabiel genoeg is, kan het worden geschuurd en bewerkt tot één blad.” Dat schuren en schaven gebeurt meestal door een gespecialiseerde partij. Daarna worden in de houtzagerij de kieren en noesten opgevuld met epoxy en krijgt het blad een laklaag – vrijwel altijd blank, zodat het hout zijn natuurlijke uitstraling behoudt.
Ook een kwalitatief onderstel hoort erbij als klanten hier een tafelblad uitzoeken. Die zijn van hout of staal en worden speciaal op maat gemaakt. “Een goed blad werkt altijd een beetje,” legt Joris uit. “Als de poten kwalitatief minder goed zijn, trekt het hout ze uiteindelijk kapot, dus dat moet gewoon kloppen.” Uit kwaliteitsoogpunt verzorgt de houtzagerij vaak ook de levering en montage op locatie. “We zijn ingericht op het vervoer van veel zwaardere en meer omvangrijke ladingen, dus het bezorgen van een tafel is voor ons een peulenschil. En dan zetten we gelijk de tafel in elkaar. Zo weet de klant zeker dat het transport goed verloopt én de montage vakkundig gebeurt.”
Verhalen van hout
Sommige producten dragen al op voorhand een bijzonder verhaal met zich mee. Joris wijst op een hoog opgestapelde pallet in de voorraadschuur. “Dit hout is bestemd voor de productie van whiskeyvaten. We zagen het kwartiers. Dat kun je hieraan zien.” Zijn vinger volgt de golvende lijnen in het hout. “De stam wordt dan in kwarten gezaagd, zodat de jaarringen haaks in het hout komen te staan. Dat is essentieel voor de vaten.” Na een periode van winddrogen gaat het hout op transport naar Oostenrijk, waar ze de vaten maken. Daarna keert het terug naar Ootmarsum en laat Stokerij Sculte haar whisky erin rijpen. “Met die whiskey winnen ze zelfs prijzen, dus dat hout van ons voegt blijkbaar iets goeds toe.”
Andere bijzondere toepassingen van het Twickel-hout zijn uitvaartkisten – die soms binnen enkele dagen geleverd moeten worden – en hindernissen voor de Military in Boekelo. Gary Podmore, de vaste parcoursmaker van de Military, is al jaren klant. “Hij belt vaak een dag van tevoren wat hij nodig heeft,” vertelt Arnout, “en een dag later staat zijn oude blauwe Defender hier al voor de deur om het op te halen.” Soms gaat het om ronde stammetjes waar paarden overheen springen, soms om vierkante palen of rechthoekige liggers. Meestal loopt hij daarna nog even een rondje over het terrein, om links en rechts extra hout uit te zoeken dat daar goed bij past.”
Trots als sluitstuk
Terug aan de koffietafel laat Joris nog enkele foto’s zien van afgeronde projecten. “Zodra we beeldmateriaal krijgen, delen we dat met het team,” vertelt hij. “Het is mooi om te zien waar ons werk uiteindelijk terechtkomt.” Een uitgesproken lievelingsproduct hebben Arnout en Joris niet. Elke opdracht, groot of klein, krijgt hier dezelfde aandacht. Tegelijkertijd is er wel een duidelijke trots als het gaat om grote houtconstructies. Arnout noemt als voorbeeld een omvangrijke hooimijt die hier volledig op maat is gezaagd. “Dat zijn projecten waarbij alles samenkomt: maatvast zagen, goede samenwerking met partners en het vertrouwen van de opdrachtgever.”
De cirkel is rond
In zes blogs ontdekte je hoe hout stap voor stap toegroeit naar zijn uiteindelijke toepassing. In Delden, ergens anders in Nederland of helemaal in Oostenrijk.
Benieuwd geworden? Neem een kijkje in de showroom van Houtzagerij Twickel, bezoek het museum of bel om een afspraak te maken.
Van boom tot eindproduct
Dit is een interview in de serie ‘Het proces: van boom tot eindproduct’. Deze serie is opgedeeld aan de hand van zes fasen. Op die manier maken wij graag inzichtelijk hoe een boom uiteindelijk wordt verwerkt tot eindproduct. Daarvoor gaan we bij elke fase in gesprek met een expert.
Oproep!
Heb jij een tafel, bank, vloer of ander item dat gemaakt is van hout afkomstig van Landgoed Twickel?
Stuur ons een foto hiervan met daarbij een kort begeleidend schrijven. Wij zijn heel benieuwd wat er allemaal gemaakt is van Twickel hout. De foto’s plaatsen we graag op onze website en social media kanalen.
Mail naar: zagerij@twickel.org
